﻿<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-model href="http://www.tei-c.org/release/xml/tei/custom/schema/relaxng/tei_all.rng" type="application/xml" schematypens="http://relaxng.org/ns/structure/1.0"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" version="5.0">
  <teiHeader xml:lang="en">
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Hämeenlinna, Provincial Archives, Tammela parish archives, II H:2, papers with
          notation removed from the covers of Kyrckiones Boock (II Ba:1). <hi rend="italic"
            >Antiphonarium Tammelense III</hi></title>
        <respStmt>
          <resp>Cataloguer</resp>
          <persName>Jesse Keskiaho</persName>
          <persName>Ville Walta</persName>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>Finnish Literature Society (SKS)</publisher>
        <publisher>Codices Fennici</publisher>
        <date when="2017"/>
        <availability>
          <licence target="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/">Creative Commons BY
            4.0</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <settlement>Hämeenlinna</settlement>
            <repository>Provincial Archives</repository>
            <collection>Tammela parish archives</collection>
            <idno type="shelfmark">II H:2</idno>
            <msName>Antiphonarium Tammelense III</msName>
          </msIdentifier>
          <head><origDate from="1550" to="1649">Saec. XVI<hi rend="superscript">2</hi>–XVII<hi
                rend="superscript">1</hi></origDate>, <origPlace>Tammela</origPlace>?</head>
          <msContents>
            <summary><title>Antiphonarium</title></summary>
            <textLang mainLang="la"/>
            <msItem n="1">
              <p>The manuscript contains antiphons for the<hi rend="italic"> temporale </hi>and <hi
                  rend="italic">sanctorale</hi>. It is difficult to place the loose folia in
                ‘correct’ order, since the different sections of a manuscript could be intermingled.
                Here, the manuscript has been reconstructed according to the usual sequence of <hi
                  rend="italic">temporale</hi>, <hi rend="italic">sanctorale</hi>, <hi rend="italic"
                  >commune sanctorum</hi>. <hi rend="italic">Dedicatio ecclesiae</hi> has been
                placed as it would be in the diocese of Turku.</p>
              <p>Fols. 1–2: De regum, Trinitatis</p>
              <p><locus>[1r]</locus> a audit serus tuus. Magnificat Venite exultemus Domino ... Pro
                fidei meritis vocitatur iure beatus ... Juste Deus iudex fortis patiensque ...
                  <locus>[1v]</locus> ... Su[rge?] et in eternum serva muniminae[? sacro custodique
                tuos astripotens ... Deus omnium et auditor ... misericordiae suae. Versus [Domi]
                  <locus>[2r]</locus> beata trinitas. Versus. Et benedictum nomen gloria tuae ...
                BENEdicamus patrem et Filium ... <locus>[2v]</locus> ... SUMME trinitattis simplici
                Deo una divinitas ... Qui totum subdit suis</p>
              <p>Fol. 3: Corporis Christi</p>
              <p><locus>[3r]</locus> Homo cuidam fecit cenam magnam ... Spirituis Sancto. Quia.
                  <locus>[3v]</locus> O quam suauis est Dominus ... Christum regem adoremus
                do[minantem].</p>
              <p>Fols. 4–9: De Sapientia; De Maccabeis</p>
              <p><locus>[4r]</locus> |lius custodia lesum[?] est quia omnis sapientia ... Magna enim
                sunt iudicia tua Domini ... <locus>[4v]</locus> ... Verbum iniquum et dolosum longe
                ... Sapientia adi- <locus>[5r]</locus> ficauit sibi [d]om[u]m ... Sapientiam
                clamitat in plateis ... Dominus possedit me in initio ... <locus>[5v]</locus>
                EEgo(!) in altissimis habitaui et tronus meus in columna nubis. Adaperiat Dominus
                cor vestrum in lege sua et in ... et facient pacem. <locus>[6r]</locus> Adapereat
                Dominus cor vestrum in lege sua ... <locus>[6v]</locus> ... Tua est potentia tuum
                regnum domine ... <locus>[7r]</locus> Da pacem Domine in diebus nostris ...
                Congreg[a]ti sunt inimici nostri et gloriantur ... <locus>[7v]</locus> ... Jmpetum
                inimicorum ne timuere ... salui facti partes nostri [Et]. <locus>[8r]</locus> Et
                nunc clamens in ... Refulsit sol in clypeus aureos ... <locus>[8v]</locus> ... Dixit
                Iudas Simonis fratri suo ... voluntas in cae– <locus>[9r]</locus> lo sic fiat.
                Accingimini ... Jn hymnis et confession ... <locus>[9v]</locus> ... Ornauerunt
                faciem templi coronis ... Et facta est Leticia ma[gna].</p>
              <p>Fols. 10-11: De prophetiis; Dominica 21–22 post pentecosta</p>
              <p><locus>[10r]</locus> pugnabili circumcinge os Domine et armis tuae ... Sustinumus
                ... et non <locus>[10v]</locus> venit ... . Angustiae [mihi?] sunt undique et [quid]
                  <locus>[11r]</locus> (<hi rend="italic">Dom. 21 p. pent.</hi>) mecum paraui venite
                ad nuptias ... Nuptiae quidem paratae sunt ... dicit dominus. <hi rend="italic"
                  >Dominica XXI post Trinitatis</hi>. <locus>[11v]</locus> Erat quidam Regulus cuius
                filius ... Cognouit ergo pater quia illa ... et domus eius [tota].</p>
              <p>Fol. 12: St Andrew</p>
              <p><locus>[12r]</locus> o recipiat qui per te--- Bidus[?] --- pendebat in cruce pro
                Christi nomine beatus Andreas ... . Expandi manus meas tote die ... non bo|
                  <locus>[12v]</locus> iam Sed post peccata sua ... Dilexit Andream Dominus ... .
                Apostolum cum esset.</p>
              <p>Fol. 13: Philippi et Jacobi</p>
              <p><locus>[13r]</locus> Modo venerunt ... sunt caritate Hallel[uia Hal]leluia. Versus.
                In conspectus magni amicti ... Candidi facti sunt ... ejus Allelu lu
                  <locus>[13v]</locus> |agulati sunt Alle ... luya. Versus. In omnem terram ...
                sonus eorum ... et non cognouistis me</p>
              <p>Fols. 14-19: Dedicatio ecclesiae</p>
              <p><locus>[14r]</locus> --- Dominus Dominus Laudare pueri. Oo quam ... locus iste vere
                non est sic ... exultemus domi[no] <locus>[14v]</locus>Tollite portas principes ...
                Vidit Jaco[b] ... mitas ejus caelos tangebat ... Sanctus est. Alleluia. E ...
                  <locus>[15r]</locus> locus iste sanctus est. JIN dedication tem[pli] de cantabat
                populous ... <locus>[15v]</locus> ... Fundata est Domus Domini ... Venientes autem
                venient cum exalta– <locus>[16r]</locus> tantes manupulos suis. Et. Mane surgens
                Jacob ... et ego nescibam. Halleluja Halleluja <locus>[16v]</locus> Halleluja. Q[ui]
                Vidit [Jacob scalam] summitas ejus, caelos ... Erexit Jacob lapidem ... oleum
                desuper per halleluja [B] <locus>[17r]</locus> Deum et [lapis] iste vocabitur domus
                Dei ... Benedic Domine domum istam ... solio gloriae <locus>[17v]</locus> ... <hi
                  rend="italic">Versus</hi> Domine si c[o]nuersus fuerit ... Oo quam metuendus est
                locus ... hic aliud mihi ... Dei et p[orta] <locus>[18r]</locus> Coeli. Alle[luia]
                Versus. Mane surgens Jacob votum vovit ... Orantibus in loco isto dimitte Domine ...
                . per quem ambulant ... gloriam tuo <locus>[18v]</locus> nom[en] tuo Alleluya.
                Versus Domine exaudi orationem meam. Qui habitat in adiutorio altissimi ... D[omum]
                istam protege Domine et| </p>
              <p><locus>[19r]</locus> Alleluja Cantate Fundat ... est domus Do[mini] super ...
                aedifica[buntur] <locus>[19v]</locus> ija Versus Haec est [dom]us Domini ... qua <hi
                  rend="strike">quere</hi> petit <hi rend="strike">in</hi> accepit rationis.</p>
              <p>Fols. 20-22:Petri et Pauli</p>
              <p><locus>[20r]</locus>um hominis dixit Jesus discipulis suis ... Et ego dico tibi
                ... <locus>[20v]</locus> ... Ego pro te rogaui petre ut non deficiat ... Simon ecce
                S[a]than expediuit te <locus>[21r]</locus> ut criberaret sicut triticum ego autem
                rogaui pro te et. Q[u]odcunque ligaueris super terra erit ligatum ...
                  <locus>[21v]</locus> ... Petrus et Johannes ascenderunt ... Argentum et aurum ...
                Dixit Angelus ad p[etrum circumda te]. <locus>[22r]</locus>vestimentum tuum et
                sequere me ... Petre amas me pasce oues meas ... Q[u]odcunq[ue] ligaueris super
                terram ... erit solutum et in [22v] coelis ... . Gloriosi principis terrae ...
                Sacerdos in aeternemu ... panem et vinum ob[tulit].</p>
              <p>Fols. 23-24: Nativitas Mariae</p>
              <p><locus>[23r]</locus> iet in te et ... tibi Quod enim <locus>[23v]</locus>
                [s]piritus. Emissiones tuae ... malorum ... Fons [h]or- <locus>[24r]</locus> torum
                puteus aquarum uiuentium ... Veniat dilectus meus ... Suscipe verbum ...
                  <locus>[24v]</locus>vi est Deum paries et hominem ... eris mater [semper]
                in[tacta] --- <locus>[25r]</locus> Cujus potestas su[per hume]rum ejus ... Quomodo
                [fiet istud quoniam virum non cognosco et] respondens <locus>[25v]</locus>
                [superven]iet in te et virtus ... <hi rend="italic">tempore resurgens</hi>[sic]
                Al[leluja] ... Spiritus. Glo[ria]</p>
              <p>Fol. 26a-b: Annuntiatio Mariae</p>
              <p><locus>[26ar]</locus> est Gabriel Angelus ad Mariam virginem ... Ave maria gratia
                plena Dominus tecum ... <locus>[26br]</locus> inuenisti gratiam ... Dominum ...
                |[concu]pies et paries filium. Alleluia ... Dabit ej Dominus sedem
                  <locus>[26av]</locus> patris eius et regnabit in aeternum ... Ecce ancilla
                Do[m]ini fiat mihi secunda vnum(sic!) tuum tuum al[leluia]. <locus>[26bv]</locus>
                [Ma]ria virgo Christi ... sanctus superveniet ... obumbrabit tibi tibi
                [Alleluia].</p>
              <p>Fol. 27: Marian feast</p>
              <p><locus>[27r]</locus> benedictio et cessant male| ... Dum dubitarent ... morte
                Christi populi ... prae cun--- <locus>[27v]</locus> capita in plausum sancte spei.
                Preciosis virtutibus or ... pre doloribus pro paenis quas ... Christe fac recolere
                e|</p>
              <p>Fols. 28-29: Omnium sanctorum </p>
              <p><locus>[28r]</locus> bramus venam nobis tribue deuotionem ... <locus>[28v]</locus>
                ... Vidi turbam magnam ... Et omnes angeli stabant in circuitu throni ... Redemi-
                  <locus>[29r]</locus> -sti nos Domine Deus in sanguine tuo ... Benedicite Dominum
                omnes electi ... Hymnum omnibus sanctis eius ... appropinquati sibi
                  <locus>[29v]</locus> gloria haec est ... Beata trinitas unus Deus. S(and two lines
                with notation but lacking text).</p>
              <p>Fols. 30-36: Commune apostolorum</p>
              <p><locus>[30r]</locus> Qui in. Gloria Patri et filio et ... Isti sunt viri sancti ...
                in Caritate Non. <locus>[30v]</locus> ficta et dedit illis gloriam sempiternam ...
                Qui in --- <locus>[31r]</locus> ... Dei Volantatem per medium Caeli voca magna
                clamantem ... . Jsti sunt triumphatores ... ex magna tribula- <locus>[31v]</locus>
                tione et lavarunt[?] stola ... Vos [e]stis lux mundi dicit ... regnum Jn regno meo.
                  <locus>[32r]</locus> [o]ues in medio luporum ... <locus>[32v]</locus> ... quomodo
                aut quid loqua- <locus>[33r]</locus> mini. Habitur enim vobis in i[llo] hora quid
                ... Principes populorum congregate sunt ... <locus>[33v]</locus> ... [J]sti sunt
                viri sancti facti ami| <locus>[34r]</locus> ... ad fenestras suas ...
                  <locus>[34v]</locus> e Apostolorum tuorum minis[ ... ] ... |orem Charitatem nemo
                habet| <locus>[35r]</locus> Suis. V[os amici] mei estis si feceritis ... Beati
                pacifici beati mund[i] Coder ... Vos cui secuti estis me ... <locus>[35v]</locus>
                ... sicut sol salvator mundi Ego desce et [in eternum]</p>
              <p>Fol. 36 recto has eight staves, six with notes but without text, and the verso has
                bare staves only. </p>
              <p>Fol. 37: G, eight staves with notation, and on the second the initial B; on the
                verso-side on the fifth stave the remains of what may have been the initial A.</p>
              <p>Fol. 38: Recto-side has notation from two pages; text completely rubbed out.
                Verso-side has not markings apart from a later addition 'för den skull'.</p>
              <p>Fol. A: Fragment of a letter; includes the name Jöran Knutsson.</p>
            </msItem>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="fragment">
              <supportDesc>
                <support>
                  <material>Paper</material>
                </support>
                <extent>38 folios <dimensions type="leaves" unit="cm">
                    <width>9,5</width>
                    <height>15</height>
                  </dimensions>
                  <dimensions type="written" unit="cm">
                    <width>8-8,5</width>
                    <height>12-12,5</height>
                  </dimensions>
                </extent>
                <foliation>No foliation.</foliation>
                <collation>
                  <formula>Loose singletons and bifolia.</formula>
                </collation>
                <condition>Badly damaged or torn singletons and bifolia, several of which stem from
                  the same quires. For the most part the leaves do not appear to have been trimmed,
                  but have been damaged from their use as board thickeners, not least from glue and
                  having been eaten by bookworms. Fols. 26a and 26b are two pieces of the same leaf.
                  Several leaves have been cropped or damaged.</condition>
              </supportDesc>
              <layoutDesc>
                <layout columns="1" writtenLines="8">Text and notation on eight lines,
                  blind-ruled.</layout>
              </layoutDesc>
            </objectDesc>
            <handDesc>
              <p>Varieties of humanistic minuscule in several different hands of <date type="script"
                  from="1550" to="1649">saec. XVI<hi rend="superscript">2</hi>–XVII<hi
                    rend="superscript">1</hi></date>.</p>
            </handDesc>
            <musicNotation>Quadratic notation on four-line stave drawn with black
              ink.</musicNotation>
            <decoDesc>
              <p>Monochromatic pen-drawn Gothic versals decorated with triangular extrusions and
                diamond-shapes, often placed within the bisected empty inner spaces of the letters.
                Larger initials with monochromatic flourishing have often been left unexecuted.</p>
            </decoDesc>
            <bindingDesc>
              <p>Not bound.</p>
            </bindingDesc>
          </physDesc>
          <history>
            <origin><p>A manuscript probably originating from <origDate from="1500" to="1649">saec. XVI<hi rend="superscript"
              >2</hi>–XVII<hi rend="superscript">1</hi></origDate>. The leaves have been brought together
              to serve as as boards for a book from <placeName type="provenance">Tammela</placeName>. This suggests that the manuscript’s
              provenance and possible origin are also from <origPlace>Finland</origPlace>. The manuscript’s contents
                provide little evidence that would help with the localization.</p></origin>
            <provenance>
              <p>Recycled as the covers of a <hi rend="italic">Kyrckiones Boock</hi> from <placeName type="provenance">Tammela</placeName>
                spanning the years between 1648 to 1696 (<ref type="mss">Hämeenlinna, The Provincial Archives,
                  Tammela parish archives II Ba:1</ref>). Under the same archival call-mark, but on a
                separate leaf (fol. A) (possibly completely independent from the manuscript) a
                letter concerning a shipment of skins sent to a <persName>Jöran Knutsson</persName> (<date from="1500" to="1599">saec XVI</date>).</p>
            </provenance>
            <acquisition>
              <p>The fragments were removed from the bindings of a manuscript, which arrived to the <orgName>Hämeenlinna Provincial Archives</orgName> with the <orgName>Tammela Parish Archives</orgName>.</p>
            </acquisition>
          </history>
          <additional>
            <listBibl>
              <bibl>Ilkka Taitto, <hi rend="italic">Documenta Gregoriana. Latinalaisen kirkkolaulun lähteitä Suomessa</hi>, Porvoo 1992, 393.</bibl>
            </listBibl>
          </additional>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <revisionDesc status="draft">
      <change when="2017-03-01" who="Ville Walta">Encoding added</change>
    </revisionDesc>
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <p/>
    </body>
  </text>
</TEI>
